سرفصل های جلسات آزمایش شیمي دروه سه ساله دبيرستان

 

             جلسات انتخاب شده بر اساس 90 دقیقه ویک  هفته  در میان نوشته شده است 

        همکاران محترم با توجه به وقت و جلسات در اختیار برنامه ریزی نمایند.

===================================================================

               آزمایش های شیمی سال اول دبیرستان

             جلسه اول:مبانی کار عملی در آزمایشگاه

  1- آشنائی با محیط آزمایشگاه   -2                        قوانین و مقررات ایمنی

جلسه دوم:  خواص آب

موضوع آزمایش1 : مقایسه چگالی آب و چگالی یخ

موضوع آزمایش 2: مشاهده کشش سطحی آب

موضوع آزمایش 3: قطبی بودن مولکول آب

موضوع آزمایش4 : مقایسه رسانایی الکتریکی آب مقطر .آب معمولی و آب نمک

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جلسه سوم:محلول ها

موضوع آزمایش 1:اندازه گیری قابلیت انحلال نمک پتاسیم نیترات

موضوع آزمایش 2: اندازه گیری حجم هوای محلول در آب

 موضوع آزمایش 3: شناسایی اسید و باز (استفاده از معرف های تورنسل –فنل فتالئین .میتل اورانژ.ومعرف یونیور سال14-0(

موضوع آزمایش 4: شناسایی خاصیت اسیدی یا بازیدر یک نمونه مجهول

موضوع آزمایش 5: تعیین PH مواد متداول (که به کمک معرف یو نیور سال 14-0

موضوع آزمایش6: تعیین PH مواد متداول در یک نمونه مجهول

 

جلسه چهارم :سختی آب

موضوع آزمایش1:تعیین سختی موقت و دائم آب(اختیاری دانش آموزان برجسته(

موضوع آزمایش2:تهیه آب سخت  (محلول کلسیم کلرید در آب)و تشخیص آب سخت از آب مقطر  به کمک میزان کف صابون

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جلسه پنجم : قوانین گاز ها و هوا

مشاهده فشار سنج عقربه ایی آزمایشگاه و روش خواندن فشار هوا} بارومتر توریچلی و تعیین مفهوم فشار اتمسفر( بخارات فوق العاده جیوه سمی است({.

  موضوع آزمایش1:ساخت مانومتر با لوله U وآب رنگی  و مشاهده تغییر فشار هوا  یک بالن 100 سي سي بر اثر گرم شدن در کف دست  و اندازه گیری تغییر فشار بر حسب سانتی متر آب (O  =   760mm Hg   ( 10mHاندازه گیری  فشار سیستم ها

 موضوع آزمایش2: بررسی اثر فشار بر حجم گازها

 موضوع آزمایش3:بررسی اثر دما بر حجم گازها

موضوع آزمایش4:تعیین در صد اکسیژن هوا(سرنگ ها ی شیشه ای  مورد استفاده باید خیلی روان ومسیر گاز  بطور کامل بدون منفذ باشد(.

· از عینک ایمنی  استفاده شود و نکات ایمنی کار با شعله کاملا رعایت گردد.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جلسه ششم: فلزات ،نا فلزات

1-مقایسه خواص فیزیکی گوگرد و منیزیم(جلا، چکش خواری ، رسانایی... )

2- مقایسه رسانایی گرمایی فلزات

 

 

 

 

 

 

  جلسه اول:مبانی کار عملی در آزمایشگاه

 -1  آشنایی با محیط آزمایشگاه  -2                                قوانین و مقررات ایمنی

   جلسه دوم : ( سیر  تاریخ نظریه های اتمی،  آشنایی با ساختار ماده)

     موضوع آزمایش 1 : مشاهده تخلیه الکتریکی در اتمسفر ( بوبین رومکورف (

     موضوع آزمایش 2 : مشاهده تخلیه الکتریکی در سری لامپ های تخلیه

     موضوع آزمایش 3 : بررسی خواص اشعه کاتدیک . 

     موضوع آزمایش 4 : نظریه بور ، ومشاهده طیف نشری خطی اتمی در لامپ های گیسلر

     بخشی از نکات ایمنی-1:·   کار با ولتاژ بالاو اشعه کاتدی خطرناک است.-2  نمایش فیلم مرتبط:  اشعه کاتدی و ساختار اتم (تهیه شده توسط گروه های آموزشی خراسان رضوی توصیه می شود. (

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------                         جلسه سوم : مشاهده طیف نشری خطی اتمي

 موضوع آزمایش1 :آشنایی با  چراغ بونزن،: نکات ایمنی کار با شعله

  موضوع آزمایش2 : آزمایش شعله

  موضوع آزمایش3 : تعیین کاتیون یک نمک مجهول

  بخارات فلزات و کاتیون های آنها سمی است ، تهویه مناسب لازم است

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جلسه چهارم : بررسی گروهی عناصرفلزی ، بررسی روند تغییرا ت خواص در عناصر یک خانواده فلزی

 موضوع آزمایش 1 : بررسی واکنش پذیری فلزهای گروه اول

موضوع آزمایش 2 : بررسی واکنش پذیری فلزهای گروه دوم

 این فلزات به شدت واکنش پذیرهستند .مقدار فلزات مورد آزمایش  کمتر از  یک چهارم عدس کافی است.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 جلسه پنجم : بررسی گروهی عناصر نا فلزی ، بررسی روند تغییرا ت خواص در عناصر یک خانواده نا فلزی

 موضوع آزمایش 1 : مقایسه خواص فیزیکی  هالوژن ها

 موضوع آزمایش 2: مقایسه فعالیت شیمیایی هالوژن ها

 گاز  کلر وبخارات برم، فوق العاده سمی وخطرناک هستند. واکنش زیر هود و با محلول های رقیق انجام  شود. از مایع برم استفاده نکنید ، برای تهیه برم از مخلوط آب ژاول +هیدرو کلریدریک اسید +سدیم برمید  استفاده کنید.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جلسه ششم : : بررسی روندهای تغییرات خواص فلزی و نافلزی در عناصر

موضوع آزمایش1: یادآوری و شناسایی اسید و باز به کمک معرف های تورنسل (لیتموس )، فنل فتالنین ، متیل اورانژ

موضوع آزمایش 2 : بررسی روندهای تغییرات خواص عناصر تناوب سوم ( اسیدی و بازی /    خواص فلزی و نافلزی) در تهیه منیزیم اکسید و گوگرد دی اکسید از عینک ایمنی  استفاده شود و نکات ایمنی کار با شعله کاملا رعایت گردد. از دانش آموزان بخواهید به شعله حاصل از سوختن منیزیم خیره نشوند.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------جلسه هفتم : بررسی ویژگی مواد یونی

موضوع آزمایش 1 : مقایسه قابلیت انحلال   مواد یونی در حلال های قطبی و غیر قطبی نظیر آب و تولوئن

موضوع آزمایش 2 : بررسی رسانایی الکتریکی محلول ها

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 جلسه هشتم :آب تبلور

 موضوع آزمایش : تعیین تعداد مولکول های آب تبلورو فرمول یک   نمک آب پوشیده

 نمک باریم کلرید دوآبه برای این واکنش مناسب است ، اما این نمک سمی است

 از عینک ایمنی  استفاده شود و نکات ایمنی کار با شعله کاملا رعایت گردد.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------                               جلسه نهم : سوختن

موضوع آزمایش 1 : سوختن منیزیم در کربن دی اکسید

از عینک ایمنی  استفاده شود و نکات ایمنی کار با شعله کاملا رعایت گردد.

رفع اشکال  و پاسخ به سئوالات

جلسه دهم:  آزمون

       آزمایش های شیمی سال سوم تجربی و ریاضی

-----------------------------------------------------------------------------------------

 جلسه اول:مبانی کار عملی در آزمایشگاه

 -1آشنایی با محیط آزمایشگاه  - 2        قوانین و مقررات ایمنی و علائم هشدار دهنده

3-   وسایل آزمایشگاهی متداول و طرز کار با آن    -4گزارش نویسی      -5 گروه بندی

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جلسه دوم : (  بررسی انواع واکنش های شیمیایی1)

موضوع آزمایش 1 : ترکیب گاز آمونیاک و گاز کلریدریک         موضوع آزمایش 2 : سوختن منیزیم

موضوع آزمایش 3: سوختن گوگرد                      موضوع آزمایش4:    بررسی وا کنش کوه آتش نشان         

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------جلسه سوم: (  بررسی انواع واکنش های شیمیایی2)

 موضوع آزمایش1:   واکنش آهن با سولفات مس و شناسایی مواد واکنش دهنده (Cu2+ ) و فرآورده ( Fe2+ )

موضوع آزمایش 2:    واکنش سیم مسی با محلول رقیق نقره نیترات

 موضوع آزمایش 3: واکنش فلز آلومینیم با محلول مس) اا( سولفا ت

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 جلسه چهارم: (  بررسی انواع واکنش های شیمیایی3)

 واکنش جانشینی دوگانه : شناسایی یونهای Pb2+ ، Fe3+ ، Ba2+ ، Ag+

 موضوع آزمایش 1 :   واکنش محلول سرب اا نیترات و محلول پتاسیم یدید

 موضوع آزمایش2: واکنش محلول آهن ااا کلرید با محلول سدیم هیدروکسید

موضوع آزمایش3: واکنش محلول آهن ااا کلرید با محلول پتاسیم تیو سیاناتK SCN

موضوع آزمایش4 : واکنش محلول باریم کلرید و محلول سدیم سولفات

موضوع آزمایش5  : واکنش محلول نقره نیترات و محلول نمک طعام

نکات ایمنی : سرب نیترات ، باریم کلرید سمی هستند و تماس محلول و جامد نیترات نقره با پوست سوختگی قهوه ای رنگی ایجاد می کند

----------------------------------------------------------------------------------------

جلسه پنجم : تهیه محلول با غلظت معین1

یادآوری: نکات کار باترازو

یادآوری:  روش کار و استفاده صحیح از  وسایل حجم سنجی(پی پت،استوانه مدرج، بورت، بالن

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

جلسه ششم : تهیه محلول با غلظت معین2

موضوع آزمایش 1 : تهیه محلول های با غلظت معین (یادآوری مفهوم غلظت)

        *        تهیه100 ml محلول سدیم کربنات با غلظت( مولار  0/ 05 )

        *        تهیه250 ml محلول مس (II) سولفات با غلظت (مولار (0/ 05

گروه های  دانش آموزان به دو  قسمت شوند یک سری از گروه ها  محلول سدیم کربنات و سری دیگر  محلول مس (II) سولفات را تهیه کنند.

موضوع آزمایش 2 : تهیه محلول رقیق با غلظت معین از یک محلول غلیظ تر با غلظت معین m2v2 = m1v1

تهیه 100 ml محلول 02/0  مول در لیتر پتاسیم دی کرومات از محلول  2/0 مول در لیتر آن

نکته ایمنی: مس اا سولفا ت و پتاسیم دی کرومات سمی و تماس آنها  با پوست آسیب رسان است

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------جلسه هفتم : سنجش محلول های اسید و باز m2v2= m1v1     

 موضوع آزمایش  1: استاندارد کردن محلول HCl (محاسبه مولاریته آن ) برای دانش آموزان برجسته به دست آوردن حجم اسید هیدروکلریک x مولار لازم برای خنثی کردن10  cc محلول کربنات سدیم 05/0 مولار در حضور معرف

 حجم اسید مصرفی و نقطه ختم عمل با توجه به   PHتغییر رنگ شناساگر متفاوت است  .  معرف  فنل فتالئین در جانشین  شدن اولینH+ ومعرف  متیل اورانژ پس از  جانشین  شدن  دومین  H+   تغییر رنگ می دهد.( محلول  مولار1سدیم کربنات دارای  P H=11.6  و سدیم هیدروژن کربنات PH=8.3 و کربنیک اسید ناپایدار (CO2+H2O ) PH=4می باشد(.
 موضوع آزمایش2: تعیین مولاریته محلول سدیم هیدروکسید

به دست آوردن حجم اسید هیدروکلریک  استاندارد( با ملاریته معلوم شده ) لازم  برای خنثی کردن10 cc محلول سود Xمولار در حضور معرف  ترجیحاًتورنسل یا فنل فتالئین  و تعیین مولاریته سود

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جلسه هشتم: مرو آزمایشها قبلی ،رفع اشکال و آزمون

 

جلسه نهم : ترمو دینامیک، گرمای واکنش 

 معرفی سیستم های باز ، بسته ، منزوی یا ایزوله  (معرفی گرماسنج ها  و بخش های مختلف یک گرماسنج لیوانی)

بررسی تغییر انرژی داخلی یک سیستم : همراه با  انجام کار روی محیط باشد (با تغییر حجم ودر فشار ثابت (

موضوع آزمایش 1: واکنش اسید هیدروکلریک و روی در یک سیستم ایزوله در فشار ثابت

                 H2    +  ZnCl2    ------- 2HCl  +Zn        

   بررسی تغییر انرژی داخلی یک سیستم :  در حجم ثابت

   آزمایش:2 واکنش مس اا سولفات وفلز روی در یک سیستم ایزوله در حجم ثابت

آآآ  زمایش 3 : تعیین ظرفیت گرمای ویژه آلومینیم و محاسبه  ظرفیت گرمای مولی آن

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------جلسه دهم : آنتالپی انحلال

-    بررسی تغییر انرژی داخلی یک سیستم :  در فشار ثابت   

پیشنهاد می شود : برای انجام این آزمایش ها بجای استفاده از گرماسنج لیوانی آزمایشگاه فیزیک، از لوله آزمایش قطور قرار گرفته درداخل ارلن استفاده کنتد.

 موضوع آزمایش 1 : تعیین ظرفیت گرمایی گرماسنج

موضوع آزمایش   2: اندازه گیری  ∆H   دو گرم کلسیم کلرید خشک در 20cc آب

موضوع آزمایش   3: اندازه گیری∆H  دو گرم آمونیم نیترات در20 cc آب

 گروه های  دانش آموزان به دو  قسمت شوند یک سری از گروه ها آزمایش تعیین

 ∆ Hمولی  انحلال کلسیم کلرید سری دیگر  ∆H   مولی آمونیم نیترات را انجام دهند.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------                                                جلسه یازدهم: آنتالپی2

موضوع آزمایش 1 : اندازه گیری آنتالپی تبخیر آب41= ∆H

 موضوع آزمایش 2 : اندازه گیری آنتالپی ذوب یخ                     60.2= ∆H

  موضوع آزمایش 3 : اندازه گیری گرمای سوختن اتانول             -1371= ∆H

 

 

 جلسه دوازدهم: انرژی آزاد گیبس ∆ G ) بررسی اجمالی فرآیندهای خودبخودی و غیر خودبخودی)

·         بررسی فرآیندهای خودبخودی              0 T ∆S <    ∆G =∆ H-  

  0 >∆H گرما ده ،        0  T ∆S > افزایش بی نظمی

موضوع آزمایش1:  انحلال NaOH در آب،

موضوع آزمایش 2:آزمایش تجزیه آمونیوم دی کرومات( کوه آتشفشان(

       0  <∆H گرما گیر ،    0< T∆Sافزایش بی نظمی( T ∆S < ∆ H   )

موضوع آزمایش 3:انحلال آمونیم نیترات در آب،

موضوع آزمایش4: تبخیر موادفرار مانند الکل                         موضوع آزمایش5: تصعید ید یا تصعید نفتالن

      0 >∆H     گرما ده ،           0> T∆S کاهش بی نظمی ( T ∆S   <   ∆ H  )

موضوع آزمایش 6:انحلال گاز آمونیاک  در آب(آزمایش فواره آمونیاکی)

 *بررسی فرآیندهای غیر خودبخودی   0  >   T ∆S  ∆G =∆ H-  

    0<∆H گرما گیر ،       0 <    T ∆S کاهش  بی نظمی

موضوع آزمایش7: انحلال گاز هیدروژن  در آب

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جلسه سیزدهم : انحلال پذیری 

موضوع آزمایش 1:تهیه مخلوط تک فازی (مخلوط همگن –محلول)5 cc  آب و5cc  اتانل را در یک  استوانه  مدرج 100 cc   مخلوط کنید

موضوع آزمایش 2:تهیه مخلوط دو فازی 5cc آب و 5cc روغن مایع   را در  یک قیف جدا کننده  مخلوط کنید

آزمایش 3:مقایسه انحلال پذیری  مس اا هیدروکسید،  مس اا استات و مس اا نیترات

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جلسه چهاردهم: قابلیت انحلال

موضوع آزمایش 1:رسم منحنی قابلیت انحلال   پتاسیم نیترات درcc  2 آب

موضوع آزمایش 2:تهیه محلول سیر شده و فرا سیر شده  سدیم استات

 موضوع آزمایش 3: مشاهده جدا شدن و رشد  بلور سدیم استات از یک قطره محلول آن ،  روی لام میکرسکوپ

 چلسه پانزدهم :محلول ها

موضوع آزمایش 1: محلول های الکترولیت

موضوع آزمایش 2: اندازه گیری نقطه ی جوش مایع ها

موضوع آزمایش 3: افزایش نقطه جوش و نزول نقطه انجماد در اثر وجود ناخالص

جلسه شانزدهم : کلوئیدها

موضوع آزمایش 1: بررسی خواص کلوئیدها

·        پخش نور ( اثرتیندال (

·        حرکت براونی ذرات کلوئید در زیر میکرسکوپ

·        لخته شدن ( بار الکتریکی ذره های کلوئیدی

موضوع آزمایش 2 : تهیه یک امولسیون خوراکی (تهیه مایونز(

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

  جلسه هفدهم : آزمون